Wspólnota mieszkaniowa zadająca sobie pytanie o dostęp do dofinansowania remontu dachu ze środków programu Czyste Powietrze NFOSiGW otrzyma jednoznaczną odpowiedź: program nie przewiduje takie możliwości. Jednak istnieją alternatywne źródła wsparcia — premia remontowa BGK oraz ulga termomodernizacyjna dla poszczególnych właścicieli lokali. Artykuł wyjaśnia, dlaczego kamienica wielorodzinna jest wykluczona z dofinansowania, jakie opcje pozostają realnie dostępne oraz jakie dokumenty formalne musi zebrać wspólnota przed rozpoczęciem prac.
Czym jest program Czyste Powietrze i kogo obejmuje
Program Czyste Powietrze, prowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW), to dofinansowanie na termomodernizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Beneficjentami są osoby fizyczne będące właścicielami jednorodzinnych domów jednorodzinnych, zgodnie z regulaminem NFOSiGW obowiązującym w 2025 roku. Program finansuje wymianę ogrzewania, ocieplenie ścian, wymianę okien oraz prace dachowe — jednak wyłącznie dla wsparcie dla dofinansowanie remontu dachu w budynkach spełniających definicję jednorodzinności. Wsparcie ze Czystego Powietrza nie obejmuje wspólnot mieszkaniowych ani budynków wielorodzinnych, niezależnie od zakresu planowanych prac.
Czy wspólnota mieszkaniowa jest uprawnionym beneficjentem programu
Nie — wspólnota mieszkaniowa nie jest uprawnionym beneficjentem programu Czyste Powietrze NFOSiGW. Regulamin programu zastrzega, że beneficjentami mogą być wyłącznie osoby fizyczne. Wspólnota mieszkaniowa to osoba prawna, a tym samym automatycznie wyłącza się z możliwości uzyskania dofinansowania remontu dachu w ramach tego programu. Ta zasada dotyczy kamienic wielorodzinnych niezależnie od ich wieku, stanu technicznego czy planowanego zakresu prac termomodernizacyjnych.
Dlaczego kamienica wielorodzinna jest wykluczona z dofinansowania
Kamienica wielorodzinna nie spełnia kryteriów definicyjnych programu Czyste Powietrze z kilku powodów:
- Liczba lokali użytkowych: budynek wielorodzinny zawiera minimum dwa niezależne lokale mieszkalne lub użytkowe, podczas gdy definicja budynku jednorodzinnego wg Prawa budowlanego (Dz.U. 2020 poz. 1333) ogranicza się do jednego mieszkania głównego.
- Osoba prawna jako beneficjent: wspólnota mieszkaniowa jest osobą prawną, a program finansuje wyłącznie osoby fizyczne, niezależnie od rocznika budynku.
- Forma własności: dom jednorodzinny w rozumieniu programu musi być własnością jednostkową osoby fizycznej, nie zaś własnością udziałową wspólnoty.
- Przepisy Prawa budowlanego: przepisy określają jednoznacznie typ budynku — ten posiadający jedno mieszkanie główne lub jedno mieszkanie główne wraz z mieszkaniami dodatkowymi nie stanowi wielorodzinnego kompleksu.
- Uchwała wspólnoty mieszkaniowej – podjęta na zgromadzeniu właścicieli, autoryzująca zakres prac i wybór wykonawcy
- Zgłoszenie robót budowlanych – złożone w urzędzie gminy, jeśli prace wymagają zgłoszenia (większość remontów dachów)
- Pozwolenie na budowę – wymagane, jeśli zakres prac obejmuje zmianę konstrukcji lub wymianę całego pokrycia z podkonstrukcją
- Projekt techniczny dachu – niezbędny przy dużych remontach lub wymianie, opracowany przez projektanta uprawnionym
- Kosztorys szczegółowy – zawierający cenę pracy i materiałów, wymagany dla wniosków o dofinansowanie
- Składanie wniosku Czyste Powietrze przez wspólnotę – największy błąd, biorąc się z nieznajomości regulaminu, który przewiduje beneficjentów wyłącznie spośród osób fizycznych
- Brak prawidłowej uchwały wspólnoty – dokument musi zawierać konkretne zakresy prac i budżet, aby był uznawany przez BGK lub NFOSiGW
- Niespełnienie progów energetycznych – remont dachu musi obejmować izolację termiczną, aby kwalifikować się do premii remontowej (zawsze weryfikuj wymagania 2025)
- Brak audytu energetycznego budynku – wiele programów wymaga diagnozy energetycznej sprzed złożenia wniosku
- Opóźniania w zgłoszeniu robót – prace muszą być zgłoszone przed ich rozpoczęciem, nieróbienie tego może skutkować sankcjami i utratą możliwości dofinansowania
Jaki budynek jednorodzinny w kamienicy może spełnić warunki programu
Rzadki przypadek brzegowy dotyczy budynku z wydzielonym lokalem użytkowym stanowiącym wyłączną własność jednej osoby fizycznej, która może uzyskać dofinansowanie remontu dachu wspólnego poprzez odrębną procedurę. Taka sytuacja wymaga spełnienia warunku, że budynek zawiera maksymalnie dwa lokale użytkowe, a drugi lokal pozostaje w postaci wspólnoty. W praktyce dofinansowanie remontu dachu w takim scenariuszu jest możliwe, lecz procedura wymaga konsultacji z NFOSiGW i potwierdzenia zgodności z bieżącym regulaminem.
Jakie alternatywne dotacje może uzyskać wspólnota na remont dachu
Wspólnota mieszkaniowa dysponuje rzeczywistymi alternatywami finansowania remontów dachu kamienicy, które nie są dostępne w ramach Czystego Powietrza, ale zapewniają znaczne dofinansowanie remontu dachu. Dwie główne ścieżki to premia remontowa z Funduszu Termomodernizacji i Remontów BGK oraz indywidualna ulga termomodernizacyjna dla każdego właściciela lokalu.
Fundusz Termomodernizacji i Remontów — premia remontowa dla wspólnot
Wspólnota mieszkaniowa może ubiegać się o premię remontową ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Wysokość premii wynosi do 25 procent poniesionych kosztów kwalifikowanych, pod warunkiem spełnienia wymagań energetycznych i zakresu termomodernizacji. Koszt kwalifikowany obejmuje wymianę pokrycia dachu, jeśli wiąże się z izolacją termiczną lub wymianą konstrukcji dachowej. Warunkiem jest przeprowadzenie audytu energetycznego i zgłoszenie wniosku bezpośrednio do BGK lub lokalnej instytucji finansującej. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. 2022 poz. 438) reguluje szczegółowe warunki.
Ulga termomodernizacyjna dla poszczególnych właścicieli lokali
Każdy właściciel lokalu w kamienicy może odliczyć część kosztów remontu dachu w ramach ulgi termomodernizacyjnej przewidzianej w art. 26h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odliczenie dotyczy proporcjonalnej części wydatków, odpowiadającej udziałowi danego właściciela w nieruchomości wspólnej. Limit odliczenia wynosi 53 000 złotych rocznie, rozliczane w zeznaniu rocznym PIT. Ta opcja jest dostępna dla każdego udziałowca indywidualnie, niezależnie od decyzji wspólnoty, co stanowi praktyczne rozwiązanie dla wspólnot niechętnych centralnemu zarządzaniu finansowaniem.
Czy instalacja fotowoltaiki na dachu kamienicy daje dostęp do Mój Prąd
Warunkowo — program Mój Prąd NFOSiGW 6.0 finansuje wyłącznie instalacje fotowoltaiki dla osób fizycznych będących właścicielami domów jednorodzinnych. Wspólnota mieszkaniowa nie może złożyć wspólnego wniosku na dofinansowanie instalacji PV na dachu kamienicy. Jednak poszczególny właściciel lokalu, dysponujący niezależną częścią dachu lub możliwością wydzielenia instalacji, może wnioskować o dofinansowanie swojej indywidualnej mikroinstalacji, zgodnie z regulaminem Mój Prąd. Wdrażając dachówki fotowoltaiczne na kamienicy typu BIPV, wspólnota może jednak rozważyć inwestycję komercyjną, a właściciele lokali mogą uzyskać ulgi podatkowe na własne rozrachunku.
Jakie dokumenty formalne musi zebrać wspólnota przed remontem dachu
Wspólnota mieszkaniowa musi przygotować następujące dokumenty przed wykonaniem remontu dachu kamienicy, niezależnie od źródła dofinansowania:
Najczęstsze błędy wspólnot przy ubieganiu się o dofinansowanie remontu dachu
Wspólnoty mieszkaniowe popełniają systematyczne błędy, które uniemożliwiają uzyskanie wsparcia finansowego:
Podsumowanie — co wspólnota może zrobić z dachem kamienicy zamiast Czystego Powietrza
Wspólnota mieszkaniowa nie uzyska dostępu do dofinansowania remontu dachu z programu Czyste Powietrze NFOSiGW — ta droga jest zamknięta dla osób prawnych. Jednak realne alternatywy istnieją: premia remontowa BGK pokrywa do 25 procent kosztów, a każdy właściciel lokalu może indywidualnie zastosować ulgę termomodernizacyjną art. 26h PIT aż do 53 000 złotych rocznie. Najlepszym krokiem jest konsultacja zarządcy nieruchomości z doradcą energetycznym oraz sprawdzenie bieżących wytycznych BGK. Właściciele mogą rozważyć też naprawę awaryjną przy awaryjna naprawa dachu kamienicy, by minimalizować koszty do czasu pozyskania dofinansowania.
Redakcja PytajDekarza.pl to zespol specjalistow od dekarstwa i budownictwa. Przygotowujemy praktyczne poradniki o rodzajach dachow, pokryciach, izolacji, orynnowaniu i naprawach – w oparciu o wiedze branzowa i doswiadczenie wykonawcow. Nasze artykuly pomagaja inwestorom i wlascicielom domow podejmowac trafne decyzje dotyczace dachu.