Kupując pokrycie dachowe, otrzymujesz nie tylko materiał, ale też dokumenty potwierdzające jego bezpieczeństwo i parametry techniczne. Dwa najważniejsze z nich to certyfikat ITB i deklaracja właściwości użytkowych – jednak wiele osób nie wie, jak je czytać ani co oznaczają. W tym artykule nauczysz się, jakie informacje zawierają, które parametry powinny Cię interesować, i jak porównać produkty różnych producentów na podstawie rzeczywistych danych.
Czym jest certyfikat ITB i do czego służy przy zakupie pokrycia dachowego?
Certyfikat ITB to dobrowolny dokument oceny technicznej wydawany przez Instytut Techniki Budowlanej (ITB) w Warszawie. Instytut działa od 1951 roku i jest jednostką naukową podlegającą Ministrowi Cyfryzacji. Certyfikat potwierdzający zgodność pokrycia dachowego z polskimi normami technicznymi oraz wymogami bezpieczeństwa jest wymagany głównie w przypadku innowacyjnych rozwiązań, które nie są objęte normami zharmonizowanymi. Ważność certyfikatu ITB wynosi zwykle 5 lat od daty wydania. Należy pamiętać, że certyfikat ITB nie zastępuje obowiązkowej deklaracji właściwości użytkowych – jest jej uzupełnieniem, a jego posiadanie świadczy o większej staranności producenta. Producent może złożyć wniosek o certyfikat dobrowolnie, aby wyróżnić swój produkt. Więcej informacji znajduje się na stronie itb.pl.
Czym jest deklaracja właściwości użytkowych i co różni ją od certyfikatu ITB?
Deklaracja właściwości użytkowych (DWU) to obowiązkowy dokument wynikający z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 305/2011 (CPR – Construction Products Regulation). Każdy producent pokrycia dachowego ma prawny obowiązek wydać DWU zawierającą rzeczywiste parametry materiału, takie jak klasa ogniowa, nośność czy odporność na warunki atmosferyczne. DWU musi być dostępna nabywcy w postaci papierowej lub elektronicznej, a jej wzór ustandaryzowany jest na całej Unii Europejskiej.
Deklaracja właściwości użytkowych jest dokumentem pierwszoplanowym – bez niej sprzedaż pokrycia dachowego na terenie Unii Europejskiej jest niemożliwa. GUNB (Główny Urząd Nadzoru Budowlanego) kontroluje zgodność producentów z przepisami CPR.
Które parametry w deklaracji właściwości użytkowych są kluczowe dla pokryć dachowych?
Deklaracja właściwości użytkowych zawiera wiele danych technicznych. Jednak dla inwestora budującego lub remontującego dach kluczowe parametry dotyczą bezpieczeństwa i wytrzymałości materiału. Najważniejsze to klasa ogniowa, odporność na obciążenia wiatrem i śniegiem, przepuszczalność wody, nośność konstrukcji oraz trwałość powłoki chroniącej materiał przed korozją. Poniżej wyjaśniamy każdy z nich.
Reakcja na ogień — klasy A1, A2, B, C, D, E, F i co oznaczają dla dachu
Klasy ogniowe zostały ustandaryzowane w normie EN 13501-1 i określają, jak szybko materiał pali się oraz czy tworzy toksyczne dymy. Wymóg określonej klasy zależy od przepisów budowlanych obowiązujących w Polsce.
Blachodachówka stalowa o wysokiej gramaturze (grubości powłoki) zazwyczaj osiąga klasę A2-s1-d0, co czyni ją bezpiecznym wyborem dla budynków mieszkalnych. Klasa ogniowa zawsze powinna być wykazana w deklaracji właściwości użytkowych producenta.
Odporność na obciążenia wiatrem i śniegiem — powiązanie z normami PN-EN 1991
Pokrycie dachowe musi wytrzymać obciążenia klimatyczne charakterystyczne dla danej lokalizacji w Polsce. Normy PN-EN 1991-1-3 (obciążenia śniegiem) i PN-EN 1991-1-4 (obciążenia wiatrem) definiują strefy obciążeniowe. Polska podzielona jest na 4 strefy śniegowe (I-IV, gdzie strefa IV to Tatry i Beskidy z największymi opadami) oraz strefy wiatrowe. Deklaracja właściwości użytkowych zawiera informację o nośności pokrycia wyrażoną w kN/m². Przykład: blachodachówka o nośności 3,5 kN/m² powinna być ustalona w projekcie dla strefy obciążeń odpowiadającej położeniu budynku. Projektant budynku (architekt lub inżynier) wybiera odpowiednią nośność, a Ty podczas zakupu powinien/-na zweryfikować, czy wybrane pokrycie jest zgodne z projektem dachu.
Jak odczytać numer normy i oznaczenie CE na opakowaniu pokrycia?
Prawidłowe odczytanie oznaczenia CE i numeru normy to podstawa do weryfikacji zgodności pokrycia z europejskimi wymogami bezpieczeństwa. Wykonaj następujące kroki:
Gdzie producent ma obowiązek udostępnić deklarację właściwości użytkowych?
Zgodnie z Rozporządzeniem CPR 305/2011 (art. 7), producent pokrycia dachowego ma obowiązek udostępnić deklarację właściwości użytkowych w co najmniej jednym z następujących sposobów:
- Na stronie internetowej producenta – powinna być dostępna do pobrania bez hasła, zwykle w sekcji „Dokumentacja” lub „Downloads”.
- W formie papierowej – dołączona do towaru lub dostępna na żądanie przed zakupem.
- Via kod QR – skanując kod na opakowaniu lub karcie produktu, przechodzisz bezpośrednio do DWU.
- Sprawdź klasę ogniową – obie blachodachówki powinny mieć minimum A2-s1-d0 dla budynków mieszkalnych.
- Porównaj grubość blachy – grubsza blachą (0,50-0,55 mm) będzie trwalsza niż cieńsza (0,40 mm).
- Zweryfikuj grubość powłoki antykorozyjnej wyrażoną w mikrometrach (µm) – minimum 25 µm z każdej strony to standard branżowy.
- Sprawdź nośność w kN/m² i porównaj z wymaganiami projektu dachu dla Twojej strefy obciążeń.
- Porównaj długość gwarancji – dłuższa gwarancja świadczy o pewności producenta w jakość.
- Akceptowanie starej DWU – dokument starszy niż 3-4 lata może zawierać zmienione już parametry techniczne producenta.
- Ignorowanie numeru normy zharmonizowanej – brak tego numeru wskazuje, że produkt nie przeszedł badań zgodnie z normą europejską.
- Nieporównywanie klas ogniowych – zakupienie pokrycia klasy B zamiast A2-s1-d0 może naruszać wymogi kodeksu budowlanego.
- Ufanie ustnej gwarancji bez dokumentu – gwarancja musi być wykazana w dokumentacji producenta, nie w obietnicach sprzedawcy.
- Pominięcie informacji o grubości powłoki – powłoka cieńsza niż 25 µm może nie wytrzymać 20-30 lat bez zardzewienia.
- Nie sprawdzenie strefy obciążeń – wyboru pokrycia o niewystarczającej nośności może prowadzić do konieczności wzmocnienia konstrukcji dachu.
- [ ] Dostępna DWU — producent udostępnił pełną deklarację właściwości użytkowych (papierowo lub online).
- [ ] Numer normy — DWU zawiera numer normy zharmonizowanej (np. EN 14783).
- [ ] Oznaczenie CE — opakowaniem widoczny jest symbol CE z numerem jednostki notyfikowanej.
- [ ] Klasa ogniowa — pokrycie ma co najmniej klasę A2-s1-d0 (dla budynków mieszkalnych).
- [ ] Nośność pokrycia — nośność w kN/m² zgadza się z wymaganiami projektu dachu.
- [ ] Grubość powłoki — powłoka antykorozyjna ma minimum 25 µm (preferabnie 30+ µm).
- [ ] Rok wydania DWU — dokument pochodzi z ostatnich 2-3 lat.
- [ ] Gwarancja producenta — gwarancja wyrazista jest w dokumentacji (minimum 10-15 lat).
- [ ] Certyfikat ITB (opcjonalnie) — jeśli dostępny, stanowi dodatkowy dowód zaangażowania producenta.
- [ ] Dane kontaktowe producenta — możliwość weryfikacji informacji z DWU bezpośrednio u producenta.
Jeśli producent nie udostępnia DWU, nie powinien/-na kupować tego pokrycia, ponieważ producent narusza prawo unijne. GUNB ma prawo nałożyć na producenta karę za brak dokumentacji.
Jak porównać deklaracje dwóch producentów blachodachówki krok po kroku?
Porównanie dwóch produktów na podstawie deklaracji właściwości użytkowych wymaga sprawdzenia kilku kluczowych parametrów. Poniższa tabela pokazuje, na co zwrócić uwagę:
Lista kontrolna porównania:
porównanie producentów blachodachówki
Które powłoki antykorozyjne blachodachówki mają najlepsze parametry w deklaracjach?
Na rynku blachodachówki stalowej występuje kilka typów powłok antykorozyjnych, każda o innym poziomie ochrony i cenie. Deklaracja właściwości użytkowych zawsze podaje typ powłoki oraz jej grubość w mikrometrach (µm).
Dla budynków położonych blisko morza lub w środowisku o dużym zasoleniu powietrza (klasa korozji C5-M) rekomendowana jest powłoka PVDF. Dla standardowych lokalizacji wystarczy poliuretan (PUR) lub polyester supra (SP). Grubość powłoki poniżej 25 µm nie gwarantuje wystarczającej ochrony przed korozją przez okres 20-30 lat użytkowania dachu.
powłoki antykorozyjne na blachodachówce
Czy brak certyfikatu ITB dyskwalifikuje pokrycie dachowe?
Nie. Brak certyfikatu ITB nie dyskwalifikuje pokrycia dachowego. Dokument obligatoryjny to deklaracja właściwości użytkowych zgodna z Rozporządzeniem CPR 305/2011. Certyfikat ITB to dodatkowe świadectwo jakości, które producent może uzyskać dobrowolnie. Posiadanie certyfikatu ITB oznacza, że producent poddał się dodatkowym badaniom w instytucie ITB i wykazał zaangażowanie w wysoką jakość, ale jego brak nie oznacza, że pokrycie jest gorszej jakości. Podczas zakupu skupisz się przede wszystkim na obecności deklaracji właściwości użytkowych, oznaczeniu CE i wiarygodności producenta.
Jakie błędy popełniają inwestorzy przy weryfikacji dokumentów pokrycia?
Podsumowanie — lista kontrolna dokumentów przed zakupem pokrycia dachowego
Zanim podpiszesz umowę z dostawcą lub zamontujesz pokrycie, sprawdź poniższą listę:
Pełną informację o wyborze pokrycia oraz ocieplenie dachu i dobór materiałów znaleźć możesz w dedykowanych artykułach. Pamiętaj, że prawidłowy wybór materiału na podstawie rzeczywistych danych technicznych to inwestycja w trwałość i bezpieczeństwo Twojego domu na następne 25-40 lat.
Redakcja PytajDekarza.pl to zespol specjalistow od dekarstwa i budownictwa. Przygotowujemy praktyczne poradniki o rodzajach dachow, pokryciach, izolacji, orynnowaniu i naprawach – w oparciu o wiedze branzowa i doswiadczenie wykonawcow. Nasze artykuly pomagaja inwestorom i wlascicielom domow podejmowac trafne decyzje dotyczace dachu.