Audyt energetyczny stanowi jedno z kluczowych wymagań programu Czyste Powietrze, jeśli planujesz otrzymać dotację na termomodernizację. Czy audyt jest zawsze obowiązkowy? Czy jego koszt wlicza się w dofinansowanie? Jakie błędy najczęściej prowadzą do odrzucenia wniosku? W tym poradniku wyjaśnimy, kiedy audyt energetyczny jest wymagany, ile kosztuje w 2025 roku i jak prawidłowo go zamówić w procesie aplikacji do Czyste Powietrze.
Czym jest audyt energetyczny budynku?
Audyt energetyczny budynku jest opracowaniem technicznym oceniającym stan cieplny budynku i wskazującym optymalny zakres termomodernizacji. Dokument zawiera obliczenia wskaźnika EP (energia pierwotna) i EK (energia końcowa) wyrażane w kWh/(m2rok) oraz propozycje wariantów poprawy efektywności energetycznej.
Zgodnie z ustawą o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz.U. 2020 poz. 22), audyt energetyczny zawiera:
Audyt energetyczny Czyste Powietrze musi obejmować co najmniej instalacje grzewcze, ocieplenie przegród, wymianę okien i drzwi balkonowych lub inne prace wynikające z analizy.
Kiedy audyt energetyczny jest obowiązkowy w programie Czyste Powietrze?
Obowiązek audytu energetycznego w Czyste Powietrze zależy od poziomu dofinansowania i zakresu planowanych prac. Program NFOŚiGW rozróżnia trzy poziomy dofinansowania, każdy z innymi wymogami dotyczącymi audytu energetycznego.
Czyste Powietrze – Poziom Podstawowy a obowiązek audytu
Na poziomie Podstawowym (dochód do 135 000 zł rocznie) audyt energetyczny NIE jest obowiązkowy, chyba że wnioskujesz o kompleksową termomodernizację. Program oferuje dofinansowanie do 66 000 zł. Jeśli realizujesz wyłącznie wymianę kotła lub wymianę okien bez szerszych prac termomodernizacyjnych, audyt nie jest wymagany przez NFOŚiGW.
Czyste Powietrze – Poziom Podwyższony i Najwyższy – audyt wymagany
Na poziomie Podwyższonym (dochód do 160 000 zł, dofinansowanie do 99 000 zł) i Najwyższym (dochód do 200 000 zł, dofinansowanie do 135 000 zł) audyt energetyczny jest OBOWIĄZKOWY przy kompleksowej termomodernizacji. Regulamin naboru Czyste Powietrze NFOŚiGW w 2024-2025 wyraźnie wymaga załączenia audytu do wniosku na tych poziomach dofinansowania.
Co zawiera audyt energetyczny wymagany przez NFOŚiGW?
Audyt energetyczny wymagany przez NFOŚiGW w programie Czyste Powietrze musi zawierać następujące elementy obowiązkowe:
Audyt musi być podpisany i opieczętowany przez uprawnioną osobę. NFOŚiGW weryfikuje, czy audyt zawiera wszystkie wymagane elementy przed akceptacją wniosku w Portalu Beneficjenta.
Kto może wykonać audyt energetyczny honorowany przez Czyste Powietrze?
Audyt energetyczny Czyste Powietrze może wykonać wyłącznie osoba posiadająca uprawnienia budowlane lub certyfikat audytora energetycznego. Program NFOŚiGW nie akceptuje raportów sporządzonych przez osoby bez odpowiednich kwalifikacji.
Uprawnionych do wykonania audytu są:
GUNB prowadzi publiczny rejestr audytorów energetycznych i certyfikatorów. Przed zamówieniem audytu sprawdź, czy wybrany specjalista figuruje w wykazie. Niestety, zdarzają się przypadki firm oferujących audyty bez stosownych uprawnień – takie dokumenty program NFOŚiGW odrzuca, co opóźnia proces.
Ile kosztuje audyt energetyczny w 2025 roku?
Koszt audytu energetycznego zależy przede wszystkim od wielkości budynku i zakresu dokumentacji. Poniżej orientacyjne ceny rynkowe na 2025 rok:
Ceny mogą się różnić w zależności od lokalizacji (audyty w miastach są droższe), stopnia skomplikowania budynku oraz czy audytor musi sporządzić dokumentację powykonawczą. Wiele firm oferuje promocje lub pakiety łączone z innymi usługami dekarsko-budowlanymi, zwłaszcza gdy jednocześnie zamawia się wymianę pokrycia lub izolacji dachu.
Czy koszt audytu jest kosztem kwalifikowanym w dotacji?
Tak, koszt audytu energetycznego do 1 000 zł jest kosztem kwalifikowanym w programie Czyste Powietrze przy kompleksowej termomodernizacji na poziomach Podwyższonym i Najwyższym. Opłata za audyt może być rozliczona z dotacją pod kilkoma warunkami.
Warunki zaliczenia kosztu audytu:
- Audyt musi poprzedzać realizację prac (nie może być wczesniejszy niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku)
- Koszt audytu nie może przekroczyć 1 000 zł
- Audyt musi być wykonany przez uprawnioną osobę z wykazu GUNB
- Oryginał lub poświadczona kopia audytu musi być załączona do wniosku w Portalu Beneficjenta WFOŚiGW
- Faktura za audyt musi być wystawiona na beneficjenta (właściciela budynku)
- Otrzymujesz dotację Czyste Powietrze + odliczeń z ulgi termomodernizacyjnej na tę samą inwestycję
- Koszt audytu zaliczysz do kosztu całej inwestycji w art. 26h PIT
- Limit 53 000 zł dotyczy łącznie wszystkich wydatków na termomodernizację w roku podatkowym
- Wyszukaj audytora w wykazie GUNB – wejdź na gunb.gov.pl, przeszukaj rejestr audytorów energetycznych w Twoim województwie
- Skontaktuj się z co najmniej 3 firmami – porównaj ceny, zakresy i czasy wykonania (zwykle 2-4 tygodnie)
- Umów wizję lokalną – audytor musi przeprowadzić oględziny budynku, przegród, dachu i instalacji
- Otrzymaj gotowy audyt – dokument powinien zawierać wszystkie wymagane elementy wg wymagan NFOŚiGW (Zobacz punkt 3 tego artykułu)
- Sprawdź zgodność audytu – upewnij się, że wariant „optymalny” zaproponowany w audycie będzie zgodny z zakresem prac, które planujesz złożyć we wniosku
- Załącz skan audytu do wniosku – w Portalu Beneficjenta WFOŚiGW pobierz audyt i umieść w stosownym polu (nie wysyłaj fizycznie, tylko skan PDF)
- Audyt wykonany przez osobę bez uprawnień – jeśli audytor nie figuruje w wykazie GUNB, dokument zostanie odrzucony; konieczne będzie zlecenie nowego audytu i uzupełnienie wniosku
- Brak obliczeń wskaźnika EP lub EK – jeśli audyt nie zawiera wartości energetycznych w kWh/(m2rok), NFOŚiGW nie zaakceptuje dokumentu
- Audyt starszy niż 12 miesięcy – jeśli audyt został sporządzony wcześniej niż 12 miesięcy przed datą złożenia wniosku, dokument traci ważność
- Niezgodność wariantu audytu z zakresem wniosku – jeśli zaproponowany w audycie wariant prac różni się od prac wpisanych we wniosku, NFOŚiGW wskaże błąd (wymaga uzupełnienia)
- Brak podpisu i pieczątki audytora – dokument bez oryginalnego podpisu i pieczątki nie ma mocy prawnej wobec programu
- Wymiana starego kotła na nowy piec gazowy lub kocioł elektryczny (sam montaż instalacji)
- Wymiana starych okien na nowe okna z izolacją termiczną (bez innych prac)
- Ocieplenie stropu lub poddasza (bez prac na ścianach czy dachu)
- Montaż dach solarny i fotowoltaika (same panele bez termomodernizacji)
Jeśli audyt kosztował więcej niż 1 000 zł, tylko część do 1 000 zł zostanie zaliczona do kosztów kwalifikowanych.
Audyt energetyczny a ulga termomodernizacyjna – jak to działa razem?
Ulga termomodernizacyjna (art. 26h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) pozwala odliczyć koszty audytu i prac termomodernizacyjnych od podatku dochodowego do maksymalnej kwoty 53 000 zł rocznie. Koszt audytu można łączyć z ulgą, niezależnie od tego, czy otrzymujesz dotację Czyste Powietrze.
Możliwe kombinacje:
Przykład: Dom kosztuje 40 000 zł termomodernizacji (bez audytu). Audyt kosztuje 1 200 zł. Razem 41 200 zł. Jeśli otrzymasz dotację 30 000 zł, pozostałe 11 200 zł możesz odliczyć z ulgi termomodernizacyjnej (jesteś poniżej limitu 53 000 zł). Wówczas finansujesz: dotacja 30 000 zł + oszczędność na podatku z ulgi ~2 800 zł + Twoje pieniądze ~8 400 zł.
Jak zamówić audyt energetyczny przed złożeniem wniosku?
Poniżej szczegółowa sekwencja kroków zamówienia audytu energetycznego w procesie aplikacji do Czyste Powietrze:
Typowy harmonogram: od zamówienia do otrzymania audytu zajmuje 3-5 tygodni. Rekomendujemy zamówić audyt 4-6 tygodni przed planowanym złożeniem wniosku do Czyste Powietrze.
Najczęstsze błędy przy audycie energetycznym a odrzucenie wniosku
Poniżej najczęstsze błędy podczas sporządzania audytu energetycznego, które prowadzą do odrzucenia wniosku przez NFOŚiGW:
Konsekwencja takich błędów: wniosek zostaje zawieszony w Portalu Beneficjenta WFOŚiGW z prośbą o uzupełnienie dokumentacji (czasem kilka razy przesyłana), co opóźnia procedurę o 4-8 tygodni.
Czy bez audytu można otrzymać dotację Czyste Powietrze?
Tak, bez audytu można otrzymać dotację Czyste Powietrze, ale wyłącznie na Poziomie Podstawowym i wyłącznie jeśli nie realizujesz kompleksowej termomodernizacji. Oznacza to, że audyt NIE jest obowiązkowy, jeśli prowadzisz prace częściowe.
Przykłady prac bez obowiązku audytu:
Na poziomach Podwyższonym i Najwyższym audyt jest zawsze obowiązkowy, niezależnie od zakresu prac. Jeśli zdecydujesz się na aplikację na wyższym poziomie dofinansowania, musisz załączyć audyt energetyczny.
Redakcja PytajDekarza.pl to zespol specjalistow od dekarstwa i budownictwa. Przygotowujemy praktyczne poradniki o rodzajach dachow, pokryciach, izolacji, orynnowaniu i naprawach – w oparciu o wiedze branzowa i doswiadczenie wykonawcow. Nasze artykuly pomagaja inwestorom i wlascicielom domow podejmowac trafne decyzje dotyczace dachu.